Het Verhaal over Niets

Het Niets heeft de mensheid lange tijd ontgaan. Overal waar we kijken, zien we veel lege ruimte.

Intuïtief, sinds de oudheid, dachten we niet dat er niets in de lege ruimte kon zijn. Want we ademen en voelen iets dat lucht heet. En in de streken waar het moeilijker voor ons wordt om te ademen, noemden ze het 'aether'.

In de middeleeuwen was er meer informatie over wat er zich hoog in de lucht afspeelt. Dus leerden we uiteindelijk meer over wat er in de lucht zit. Maar in een vacuüm zoals de ruimte, moet er toch nog iets zijn en men noemde het 'ether'.

In de moderne tijd dachten we nog steeds dat er iets in een vacuüm moest zijn, omdat we veel meer te weten kwamen over het foton. 

Als elektromagnetische golven ons in zoveel vormen kunnen bereiken, is er misschien toch nog een ander soort spul dat dat draagt. Het moet iets met licht te maken hebben. 

Dus werd het 'luminiferous ether' genoemd en begonnen we ernaar te zoeken, maar we konden nog steeds niets vinden.

In recentere tijden, na het vinden van nieuwe manieren om te beschrijven wat er op zeer kleine niveaus gebeurt (Quantum-electrodynamica of QED), blijkt dat er iets is in de lege ruimte. 

En sommige experimenten zijn het daar min of meer mee eens, dus we hebben eindelijk iets gevonden waar niets is. We kunnen het helaas geen ether noemen, want het gebruik van die naam heeft al sinds de oudheid herhaaldelijk tot mislukkingen geleid. We moeten heel voorzichtig zijn met hoe we het deze keer noemen, want het is echt. 

Dus noemen we het nu 'kwantumfluctuaties'. Klinkt zo modern, nietwaar?

We merken er bijna niets van, behalve als het om willekeurige deeltjes gaat die uit het niets opduiken en dan heel snel weer verdwijnen. 

Dit spul is ook echt, maar laten we voorzichtig zijn met hoe we het noemen, voordat mensen weer gaan proberen om energie uit het niets te maken. We moeten een naam verzinnen die de deeltjes tegelijkertijd echt en niet echt maakt. 

Dus noemen we ze 'virtuele deeltjes'.

Klinkt ook zo modern en legitiem. 

Dit verhaal laat ons zien dat, alleen omdat je weet dat iets bestaat, het niet betekent dat je het zult vinden waar je denkt dat het is. En ook dat, omdat je iets een andere naam geeft, het nog niet wil zeggen dat het niet om precies hetzelfde gaat.

Soms lijkt het alsof ideeën niets voorstellen en worden ze vergeten. En op andere momenten lijken ideeën zo geweldig dat bijna iedereen die weg wil inslaan, tot het na een tijdje lijkt alsof het eigenlijk niets oplevert. 

Misschien moeten we oude ideeën gaan her-evalueren, want sommige ervan kunnen de sleutel zijn om te begrijpen waarom we soms niet verder komen. Wanneer een experiment een idee te snel afwijst, kan dat ertoe leiden dat zo'n idee (bedoeld of onbedoeld) lange tijd wordt vermeden. Maar misschien was de kennis nog te beperkt en was de technologie er toen nog niet klaar voor. 

Maar er nooit meer op terugkomen kan een vergissing zijn. Het is mogelijk dat als een oud idee wordt gecombineerd met de huidige kennis en technologie, dat idee het ontbrekende stukje blijkt te zijn dat tot een nieuwe doorbraak kan leiden.

Verder moeten we de oorspronkelijke betekenis achter de naamgeving van dingen negeren. Soms is die gebaseerd op kennis vermengd met opvattingen uit die tijd.   

(Dat het genegeerd moet worden is natuurlijk vanzelfsprekend, maar toch kan het onbewust beslissingen beïnvloeden. De reden dat het hier beschreven wordt is om het bewustzijn hierover te versterken, omdat een versterkt bewustzijn een manier kan zijn om sommige onbewuste beslissingen te onderdrukken of te onthullen.)

We moeten helaas dingen een naam geven om ze te kunnen communiceren. Het is creatief, maar niet altijd accuraat of nuttig. Zoals toen de naam atoom werd gekozen voor een atoom dat ondeelbaar betekent en later bleek dat het atoom toch te splitsen was. Of toen helium werd ontdekt via zonnespectroscopie en werd aangezien voor een metaal, omdat de spectraallijn leek op die van natrium (een soort metaal). Een soortgelijke spectraallijn zou kunnen suggereren dat dit ook een metaal zou kunnen zijn. (We wisten toen nog niet hoe vreemd de kwantumwereld is.)

Het zou waarschijnlijk 'helon' zijn genoemd als men toen had geweten dat het om een edelgas gaat. (Ik ben blij dat het niet bekend was, want we zijn inmiddels gewend aan de naam helium.)

Verwacht meer van deze verwarrende benamingen in de toekomst. En wie er het eerste bij is, mag het benoemen. Het is onvermijdelijk en zal moeten gebeuren.

Verbazingwekkend wat 'niets' teweeg kan brengen bij het denken. Als we denken dat iets niet mogelijk zou moeten zijn of op een bepaalde manier over moet worden gedacht, wordt de naamgeving erg verwarrend voor toekomstige generaties. 

Dit betekent dat mensen geneigd zullen zijn concepten te vermijden, omdat de benamingen suggereren dat het volgen van die weg zal leiden tot een impasse, of dat het niet gebaseerd kan zijn op wat er werkelijk aan de hand is. 

Dingen als 'imaginaire getallen' zijn echt en kunnen nuttig zijn als we ze niet als imaginair beschouwen. En sommige deeltjes namen geven als 'virtuele deeltjes' en 'quasideeltjes' maakt ze niet minder echt. We moeten ze alleen beter begrijpen. 

'Niets' wordt ook niet echt begrepen, want we willen niet niets en daarom denken we er meestal niet over na. 

Daarom wordt 'nul' (0) ook niet echt begrepen, omdat het iets voorstelt dat vergelijkbaar is met niets. Er zijn dus een aantal dingen die we er nog steeds niet mee kunnen doen, maar om het hele plaatje te begrijpen, zullen we het een juiste plaats moeten geven. 

We moeten ophouden nul als niets te zien, want niets is nog steeds iets.

En hetzelfde geldt voor 'oneindig' (∞), maar op een omgekeerde manier. We blijven oneindigheid als ondenkbaar zien, omdat het alsmaar doorgaat. Tellen tot in het oneindige is onhaalbaar, dus zijn we geneigd het oneindige als onmogelijk te zien. Het gevolg is dat de meeste (zo niet elke) wetenschapper resultaten met oneindig ziet als iets dat ofwel herberekend ofwel opnieuw geformuleerd moet worden. 

We moeten ophouden oneindig als onmogelijk te zien, want oneindig blijft ook nog iets.

Om het gehele plaatje te zien, zullen we met hen allen moeten samenwerken. 

'Niets' en 'oneindig' lijken zo verschillend, maar ze kunnen in zekere zin identiek zijn.

Wie weet?

Nul is misschien wel oneindig (0=♾).

En 'niets' is 'alles'.